Tetanusprofylaxe


 * **Protocol** || **Tetanusprofylaxe** || terug naar medisch handelen - index ||
 * **Datum laatste herziening** || 10 augustus 2015 || terug naar protocollen index ||
 * **Eindverantwoordelijke** || huisartsen en assistentes ||  ||

De doktersassistentes voeren voorbehouden handelingen op geprotocolleerde wijze uit. In dit protocol is vastgelegd hoe wordt beoordeeld of een patiënt Tetanusprofylaxe nodig heeft. Hierbij is uitgegaan van het LCI tetanusprotocol, volgens het advies van de gezondheidsraad.
 * Wat is het doel van dit protocol **

Tetanus is een acute ziekte, veroorzaakt door het toxine van Clostridium tetani, een grampositieve sporenvormende anaërobe bacterie. De sporen van de tetanusbacterie komen overal verspreid voor in grond en straatvuil en zijn ook aanwezig in het darmkanaal van de mens en van herbivoren (onder andere paarden en koeien). Tetanus kan optreden als een wond in contact komt met grond, straatvuil of mest van dieren en op die manier geïnfecteerd raakt met Clostridium tetani. In geschikte omstandigheden (anaëroob milieu) kunnen de sporen ontkiemen en gevormde toxine kan zich vervolgens door het lichaam verspreiden. Ook bij kleine prikverwondingen zoals die bijvoorbeeld ontstaan tijdens tuinieren, kan besmetting optreden. De incubatietijd is 24 uur tot 21 dagen.
 * Achtergrond **

Activiteitentabel
 * Schema protocol **
 * Verantwoordelijkheden: || B= beslissen || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">U= uitvoeren || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">O= ontvangen || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">/ = en / of ||


 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Activiteit ** || **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Verantwoordelijkheden ** ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">1. Beoordeling indicatie **

//<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indicatie voor Tetanusprofylaxe: // <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">maak allereerst op grond van de aard en ontstaanswijze van de verwonding (contact met grond, straatvuil of mest van dieren) een inschatting of tot tetanusprofylaxe moet worden overgegaan. Indien er geen contact is geweest met grond, straatvuil of mest, is tetanusprofylaxe niet nodig. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien tetanusprofylaxe aan de orde is dan gelden de onderstaande adviezen. Hierbij is het van belang tetanusimmunoglobuline (TIG) zo snel mogelijk toe te dienen, toediening van tetanustoxoid kan zonder bezwaar uitgesteld worden tot de volgende dag.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien ja: ga verder bij 2 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien nee: ga verder bij 5 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">B: doktersassistente ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">2. Status Tetanusvaccinatie vaststellen **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Met behulp van tabel(len) vaccinatiestatus op de volgende pagina wordt de vaccinatiestatus vastgesteld.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Bij mensen die in niet-westerse landen zijn geboren en getogen gelden voor het vaststellen van de Tetanusvaccinatie alleen de gedocumenteerde Tetanusvaccinaties. || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">U: doktersassistente/

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">huisarts ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">3. Vaccinatie noodzakelijk? **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">TIG dient zo snel mogelijk toegediend te worden. Toxoïd kan zonder bezwaar uitgesteld worden tot de volgende dag.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien een wond 21 dagen of langer geleden is ontstaan, is er geen indicatie voor tetanusprofylaxe.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien ja: ga verder bij protocol injecteren medicatie <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Indien nee: ga verder bij 5 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">B: doktersassistente/

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">huisarts ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">4. Informatie aan de patiënt **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Bij kleine schone wondjes eventueel zelf schoon te spoelen en te desinfecteren en met een pleister verbinden. Indien de patiënt de wond toch niet vertrouwt of wanneer er beginnende ontstekingsverschijnselen zijn (roodheid/pus/koorts) alsnog voor een consult naar de eigen huisarts of de huisartsenpost.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Denk aan: antibiotica bij mensen-/kattenbeten, hondenbeten gelaat en handen en diepe hondenbeten, wonden met pees-/botletsel, verminderde afweer (splenectomie (verwijdering milt), DM, etc.) || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">U: doktersassistente ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">5. Handelingen registreren **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">In het dossier worden de handelingen ingevuld. In het dossier wordt vermeld welke doktersassistente de verrichtingen protocollair heeft uitgevoerd. || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">U: doktersassistente/

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">huisarts ||
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">6. Autorisatie door huisarts **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">De huisarts autoriseert de handeling in de assistentenmodule || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">U: huisarts || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">- De medewerker is tegen Hepatitis B ingeënt. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">- De medewerker reinigt voor en na het patiëntcontact de handen. Bij de behandeling van wonden heeft de medewerker altijd handschoenen aan <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">- De huisarts is bereikbaar voor overleg/consultatie
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Welke eisen worden aan deze handeling gesteld? **


 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Schema tetanus - volwassenen **
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">**Vaccinatiestatus** || **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Wanneer toegediend **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">(waarschijnlijk RVP wel doorlopen, tenzij geloofs- of gewetensbezwaren) || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Man: geboren voor 1936 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Vrouw: geboren voor 1950 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">TIG + 1x toxoïd ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">(in combinatie met leeftijd) ** || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">**Dosering** ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Volledig || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Laatste (re)vaccinatie minder dan 10 jaar geleden || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">niets ||
 * || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Laatste (re)vaccinatie meer dan 10 jaar geleden || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">1x toxoïd ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Ja, vermoedelijk volledig, maar niet gedocumenteerd
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Ja, vermoedelijk volledig gevaccineerd || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Man: geboren na 1936 die militaire dienst in Nederland hebben doorlopen

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">volwassenen geboren na 1950 die in hun jeugd anamnestisch volgens rvp zijn gevaccineerd of op volwassen leeftijd 3 tetanusinjecties volgens schema hebben gehad en dat kunnen aantonen met documentatie || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Laatste vaccinatie >10 jaar geleden: 1x toxoïd <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Laatste vaccinatie <10 jaar geleden: geen. || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">(HIV, chemotherapie, leukemie, onderhoud met corticosteroïden of afweer-onderdrukkende middelen na bv. transplantatie) || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">TIG + 3x toxoïd in maand 0, 1, 7 ||  || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">(geloofs- of gewetensbezwaren) || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">TIG + 3x toxoïd in maand 0, 1, 7 ||  ||
 * || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Overigen || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">TIG + 1-3x toxoïd (aanvulling op bestaande reeks) ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Ja, maar met verminderde afweer
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Nee, zeker niet
 * **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Schema tetanus - kinderen ** ||  ||   ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">**Vaccinatiestatus** || **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Profylaxe kind ** || **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Vervolg rijksvaccinatieprogramma ** ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Ongevaccineerd || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-1 + TIG || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-2 vanaf 2de maand ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-1 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-2 (indien DKTP1 >14 dagen geleden) + TIG || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-3 vanaf 3de maand ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-2 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-3 (indien DKTP2 >14 dagen geleden)+ TIG || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DKTP-4 vanaf 6de maand ||
 * ||  || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Zuigelingen die nog geen 3 vaccinaties gehad hebben, zijn onvolledig gevaccineerd. Kinderen en volwassenen tot 20 jaar die normaal volgens het schema van het RVP zijn gevaccineerd (dus alle tetanusvaccinaties hebben gehad die bij hun leeftijd horen) kunnen als volledig gevaccineerd worden beschouwd. ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DTP-6 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Als volwassene || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DTP-6 kan veilig worden toegediend tijdens zwangerschap, het losse tetanusvaccin niet! ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DTP-6 || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">Als volwassene || <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif;">DTP-6 kan veilig worden toegediend tijdens zwangerschap, het losse tetanusvaccin niet! ||